Delme Makinesi Nedir?

Delme makinesi, malzemelere delik açmak için kullanılan bir araçtır. Çeşitli malzemeler üzerinde, özellikle metal, ahşap, plastik ve diğer sert yüzeylerde delikler açmak amacıyla tasarlanmıştır. Temel olarak, bir matkap ucu ile donatılmış ve bu ucu döndürerek malzemenin içine sokup çıkararak delik açma işlemi gerçekleştirir.

Özellikleri ve Çeşitleri

  • Sütunlu Matkap (Sütun Tipi Delme Makinesi): Atölye ve fabrikalarda yaygın olarak kullanılan, genellikle sabit bir çalışma masası üzerine monte edilmiş ve yüksek hassasiyet gerektiren işler için ideal olan bir modeldir.
  • Masaüstü Matkap: Küçük ölçekli işler ve hobi amaçlı kullanımlar için uygun, taşınabilir ve kompakt tasarıma sahip delme makineleridir.
  • Radial Matkap: Kolu sayesinde matkap ucunun iş parçası üzerinde farklı açılarda ve mesafelerde delikler açabilmesine olanak tanıyan, daha büyük ve ağır işler için uygun bir modeldir.
  • CNC Delme Makinesi: Bilgisayar kontrolü ile otomatik olarak çalışan ve çok yüksek hassasiyetle seri üretim yapabilen delme makineleridir.
  • Manyetik Tabanlı Matkap: Metal işlerinde, özellikle saha çalışmalarında kullanılan, manyetik bir tabanı sayesinde metal yüzeylere sıkıca tutunabilen ve portatif kullanıma uygun makinelerdir.

Bu makineler, kullanıldıkları malzeme türüne ve işlemin gerekliliklerine göre farklı matkap uçları ile donatılabilir. Delik çapı, derinliği ve delme hızı gibi parametreler, makinenin tipine ve kullanılan matkap ucunun özelliklerine bağlı olarak değişiklik gösterir.

Delme makinelerinin periyodik kontrol ve muayenesi, iş sağlığı ve güvenliği açısından büyük önem taşır. Bu süreç, makinenin mekanik parçalarının, elektrik sisteminin, emniyet mekanizmalarının ve matkap uçlarının düzenli olarak kontrol edilmesini içerir. Periyodik bakım, potansiyel risklerin ve arızaların önceden tespit edilmesini sağlar, bu da iş kazalarını ve malzeme zararlarını önlemeye yardımcı olur. Bu nedenle, düzenli bakım ve muayene, makinenin güvenli bir şekilde çalışmasını ve uzun ömürlü kullanımını garanti eder. Bu süreçler, yetkili ve deneyimli teknik personel tarafından yapılmalıdır.

Delme Makinesi Periyodik Kontrol Yönetmeliği

Delme makinesi periyodik muayene ve kontrolleri, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince oluşturulan 25.04.2013 tarih ve 28628 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği” kapsamında yapılmaktadır.

Delme Makinesi Periyodik Kontrol Süresi Nedir? Ne Sıklıkla Yapılır?

Delme makinesi periyodik kontrol/muayene süresi, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde standart veya azami bir süre belirtilmemişse imalatçının öngördüğü periyotla yapılır; bu da yoksa azami süre 1 yıldır.

Periyodik kontrol sıklığı, yönetmelikte yer alan tablolarda veya standartlar ile belirlenmemişse, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterlerde yapılır. Bu hususlar imalatçı tarafından da belirlenmemiş ise ekipmanın bulunduğu işyeri ortam koşulları, kullanım sıklığı, yaşı, bakım faaliyetleri, sıklığı, atmosferik koşullar, kaza geçirmesi, önceki periyodik kontrol sonuçları ile kullanım süresi gibi faktörler göz önünde bulundurularak ve yapılacak risk değerlendirmesi sonuçlarına göre periyodik kontrol, test ve muayenelerin sıklığı artırılabilir.

Özetle, delme makinesi periyodik kontrolleri 12 ayda bir yapılmalıdır.

Delme Makinesi Periyodik Kontrolleri Kim Tarafından Yapılır?

TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020 belgeli bir A Tipi Muayene Kuruluşu olan Prosafety; delme makinesi periyodik kontrollerini bakanlıktan yetkili ve uzman mühendis kadrosuyla yapmaktadır.

Delme makinesi periyodik kontrolleri, yetkili olan makine mühendisleri, mekatronik mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır.

Delme Makinesi Periyodik Kontrolünü Kimler Yapmaya Yetkilidir?

4 Nisan 2017 tarihli Türkiye Cumhuriyeti Resmi Gazetesi’nin 30047’nci sayısında “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” gereği, Bakanlık tarafından yetkilendirilen eğitim kurumlarından eğitimlerini almış kişiler ve hizmet yeterlilik belgesi almış veya akredite olmuş periyodik kontrol yapan firmalar yetkilidir.

17 Haziran 2021 tarihinden itibaren, yalnızca kalıcı Ekipnet numarasına sahip olan personeller tarafından periyodik kontrol ve muayene işlemi yapılabilmektedir.

Delme Makinesi Periyodik Kontrol Formu ve Raporu Nedir?

Delme makinesi periyodik kontrol formu, yönetmelikte belirtilen ulusal ve uluslararası imalat, test ve deney standartları doğrultusunda ürünün teknik bilgilerinin de bulunduğu bir ön kayıt belgesidir.

Standardın istediği tüm fiziksel, mekanik ve görsel testler ile deneyleri de yapılarak forma işlenir. Oluşturulan delme makinesi periyodik kontrol raporu, ilgili teknik uzmanın bulguları ve teknik yöneticinin de onayıyla hazırlanmış olur.

İş Sağlığı ve Güvenliği yönünden uygun bulunmayan hususların tespit edilmesi ve bu hususlar giderilmeden iş ekipmanının kullanılmasının sakıncalı olduğu belirtilmesi halinde; bu hususlar giderilinceye kadar iş ekipmanı kullanılmaz. Söz konusu eksikliklerin giderilmesinden sonra yapılacak ikinci kontrol sonucunda; eksikliklerin giderilmesi için yapılan iş ve işlemler ile iş ekipmanının bir sonraki kontrol tarihine kadar UYGUNDUR ibaresinin de yer aldığı ikinci bir rapor düzenlenir.

Delme Makinesi Periyodik Kontrolü/Muayenesini Yaptırmak Zorunlu mu?

Delme makinesi ekipmanlarının kusurlu kullanılması neticesinde işletmede maddi ve manevi kayıplar oluşmaktadır. Bu yüzden; delme makinesi periyodik kontrollerinin yapılması hem güvenli çalışma koşularının gereği, hem de yasal mevzuatlar gereğince zorunludur.

6331 Sayılı İSG Kanunu çerçevesinde, İş Ekipmanlarının kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında, işletmede bulunan ekipmanlar ve tesisatlar ile ilgili olarak gerekli kontrollerin yaptırılmadığının tespit edilmesi halinde;

Delme Makinesi Periyodik Kontrolünü Yaptırmamanın Cezası Nedir?

İlgili kanunun 10. Maddesi gereğince “10/4: Risklerin belirlenmesine yönelik gerekli kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmaları yapmamak” fiili nedeniyle; delme makinesi periyodik kontrolünü yaptırmamanın cezası, çalışan sayısına göre en az 18.452 TL ve en çok 55.356 TL olarak uygulanmaktadır.

5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17’nci maddesinin yedinci fıkrasındaki “İdari para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl 4.1.1961 Tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298’nci maddesi hükümlerince tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

2024 yılı itibariyle işyerinde kullanılan ekipmanlar için gerekli kontrolleri yapmayan işverenlere, çalışan sayısı ve tehlike düzeyine bağlı olarak değişen idari para cezaları uygulanmaktadır.

1-10 çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için 18.452 TL, tehlikeli işyerleri için 23.065 TL, çok tehlikeli işyerleri için 27.678 TL ceza verilmektedir.

10-49 çalışanı olan işyerleri için ise; az tehlikeli sınıf 18.452 TL, tehlikeli sınıf 27.678 TL, çok tehlikeli sınıf 36.904 TL ceza ödemektedirler.

50 ve üzeri çalışanı olan işyerleri için cezalar; az tehlikeli sınıf için 27.678 TL, tehlikeli sınıf için 36.904 TL, çok tehlikeli sınıf için 55.356 TL‘dir.

Çalışan SayısıAz TehlikeliTehlikeliÇok Tehlikeli
1-10 çalışan18.452 TL23.065 TL27.678 TL
10-49 çalışan18.452 TL27.678 TL36.904 TL
50 ve üzeri çalışan27.678 TL36.904 TL55.356 TL

Delme Makinesi Periyodik Kontrolü Yaptırma Sorumluluğu Kime Aittir?

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğine göre delme makinesi periyodik kontrolünü yaptırma sorumluluğu İşverene aittir.

İlgili yönetmelikte “İşyerinde kullanılacak iş ekipmanının yapılacak işe uygun olması ve bu ekipmanın çalışanlara sağlık ve güvenlik yönünden zarar vermemesi için işveren gerekli tüm tedbirleri alır” maddesi bulunmaktadır.

Ayrıca iş güvenliği uzmanları, işverenlere öneri ve tavsiyeleri vermekle yükümlüdür.

Delme Makinesi Bakımı Kimler Tarafından Hangi Sıklıkla Yapılabilir?

Delme makinesi ekipmanlarının periyodik bakımları (günlük, haftalık, aylık, üç aylık, altı aylık ve benzeri), ilgili standartlarda belirlenen veya imalatçının belirlediği şekilde, imalatçı tarafından yetkilendirilmiş servislerce veya işyeri tarafından görevlendirilmiş kişilerce yapılır.

Periyodik kontrol/muayene ve periyodik bakım farklı hizmetlerdir. A tipi periyodik muayene kuruluşlarından, tarafsızlık ve bağımsızlık ilkesiyle çelişmesi sebebiyle bakım hizmeti alınamaz ve teklif edilemez. Muayene kuruluşu yalnızca delme makinesi test, muayene ve kontrollerini yapmak ve bunları raporlamakla yükümlüdür. İş ekipmanlarının, her çalışmaya başlamadan önce operatörleri tarafından kontrollere tabi tutulmaları sağlanır.

Delme Makinesi Periyodik Kontrolü Nasıl Yapılır?

Firmamız tüm periyodik kontrol aşamalarını gerçekleştirdikten sonra sonuçlarını sizlere raporlayıp sunmaktadır.

Delme Makinesi Periyodik Kontrolü Standardı Nedir?

Delme makinesi periyodik kontrolleri, yönetmelikte yer alan TS EN 12717+A1 standartlarına göre gerçekleştirilmektedir.