Periyodik KontrolPeriyodik Muayene

Periyodik Kontrol Nedir?

Periyodik kontrol; İş kanunu gereği her işveren iş yerinde çalışanların her şeyden önce can ve mal güvenliğini ve cihazların kullanımlarında güvenliği sağlamakla sorumludur. Bu yükümlülük ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi açısından kontrollerin yapılması gerekmektedir.

25 Nisan 2013 Perşembe tarihinde yayınlanan ”İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ” gereğince 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren tüm iş yerleri işe ekipmanlarının periyodik kontrollerini yaptırmak zorundadırlar.

Periyodik Muayene

Periyodik Muayene; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık Ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nde” öngörülen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak, yetkili kişilerce yapılan muayene, deney ve test faaliyetlerini ifade etmektedir. İş ekipmanının güvenliğinin kurulma ve montaj şartlarına bağlı olduğu durumlarda, ekipmanın kurulmasından sonra ve ilk defa kullanılmadan önce ve her yer değişikliğinde ekipmanın, periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler tarafından kontrolü yapılır, doğru kurulduğu ve güvenli şekilde çalıştığını gösteren belge düzenlenir.

Periyodik Kontrolü Kimler Yapabilir? Periyodik kontrol kim tarafından yapılır? Kimler periyodik muayene yapabilir?

İş Ekipmanları Yönetmeliği çerçevesinde Prosafety Firması olarak sektöründe tecrübeli uzman, gerekli bilgi tecrübe ve eğitime sahip, Makine Mühendisleri Odasına kayıtlı, uzmanlarımızca periyodik kontrol veya diğer bir adıyla Periyodik Muayene hidrostatik teststatik test ve dinamik test tipleri uygulanmaktadır. Prosafety firması tarafından yapılan deney, test ve muayenelere istinaden hazırlanan kapsamlı raporlar çalışma bakanlığı tarafından tanınmaktadır.

Akreditasyon laboratuvarlar ve muayene kuruluşları için yasal bir zorunluluk değildir. Muayene kuruluşları gönüllü olarak akreditasyon kuruluşlarına başvururlar. Hizmetin güvenilir olmasını isteyen kurum ve kuruluşlar, hizmet aldıkları muayene kuruluşlarında “ TS EN ISO 17020 Akreditasyon” şartını isteyebilmektedir.

Periyodik Muayene Süreleri Nelerdir?

Üretici tarafından belirlenmemiş ise iş ekipmanının periyodik kontrolü, bulunduğu işyeri ortam koşulları, kullanım sıklığı ile kullanım süresi gibi faktörler göz önünde alınarak, risk analizi sonuçları baz alınarak, tavsiye edilen aralıklar da yapılır. Belirlenen periyodik kontrol aralığının bu yönetmelik de belirtilen istisnalar durumlar haricinde 1 yılı aşmaması gerekir.

Periyodik Kontrolleri Ne Zaman Yaptırmak Gerekir?

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliği madde 7 ye göre ekipmanın ilk kullanımı durumunda, kurulmasından sonra ve en önemlisi İş ekipmanın yeri değiştirildiğinde işyerinde oluşacak riskin boyutu da değişeceğinden ‘Periyodik Kontrol’ yapılmalıdır.

Periyodik Kontrol Nasıl Yapılır ?

Standart bir periyodik muayenede istenilmesi ve dikkat edilmesi gereken unsura hızlıca göz gezdirerek Periyodik Kontrol Nasıl Yapılır ve ne gibi hazırlıklar yapılır soruna cevap arayalım.

Şayet daha önce yapılmış bir rapor varsa önceki periyodik kontrol raporu incelenir, eksikliklere tespit edilir.

Operatörden veya yetkili kişiden makine, ekipman, cihaz ile ilgili uyarması veya belirtmesi gereken önemli bir konu olup olmadığı bilgisi alınır.

Teste başlamadan önce çalışılacak alanı izole etmek veya işi engelleyecek kişilerine karşın barikat  tarzı düzenlemeler yapılmalıdır.

Testlerin yapılacağı bilgisi verilmelidir ve sadece yetkili kişilerin test sahasına girmesine izin verilir.

Periyodik kontrolün iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun olarak gerçekleşmesi öncelikli şarttır. Bu kapsamda aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir.

Güvenlik endişesi olan yerlerde muayene faaliyetleri gerçekleştirilmez. Bu tür durumlarda, muayene alanı güvenliğinden sorumlu kişi gerekli önlemlerin almasını talep etmelidir. Çalışmaya başlamadan önce kendisinin ve diğer insanlarının güvenliliği vazgeçilmez önceliktir. Böyle bir durumda karşılaşılırsa ‘Kontrol Uygunsuzluk Formu’ ile kayıt alınarak faaliyet başlamadan sonlandırılması gerekir.

Muayene yapılacak tesiste iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları farklılık gösterebileceğinden, farklılıklar varsa öğrenilmeli bunlara göre hareket edilmelidir.  Teknik kontrol ve muayene yapacak kişinin kişisel koruyucu donanımı bulundurmak ve gerektiğinde kullanmak zorundadır. (Kulaklık, çelik burun ayakkabı, baret, yelek, yalıtkan eldiven vs.)

 

Periyodik Kontrol (Muayene) Yapılan Sahalarda İş Güvenliği Açısından Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Periyodik kontrol yapan kontrolör ekipmana zarar gelebilecek her türlü faaliyetten kaçınmalıdır.

Tabandan boyu 100 cm den az korkuluklara yaklaşmamalıdır.

30oC den yüksek sıcaklıkta olan çalışma alanlarında çalışma yapmamalıdır.

Yeteri kadar aydınlatmanın olmadığı yerlerde çalışma yapmamalıdır.

Kendi uzmanlık alanı olmayan ( Elektrik aksamlı) temas etmemelidir.

Yüksekte çalışma gerektiren yerlerde paraşüt tipi emniyet kemeri kullanmalıdır.

Çok tehlikeli olan işyerlerinde sahayı bilen sorumlu eşliğinde alana girmelidir.

periyodik-muayene-kaldirma-iletme-ekipmanlari

Kaldırma iletme ekipmanlarının Periyodik Muayene Faaliyetlerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Yük testine geçilmeden evvel, halatlarda kırık tel, çapta incelme, halatın gövdesinde yapı ve bozukluğu, kanca kısımlarında deformasyon, acil stop düğmesinin olmaması ve çalışmıyor olması gibi durumlarda test yapılmamalıdır.

Yük kaldırırken yükün altında katiyen durulmamalıdır.

Test yükünden daha fazla yük ile ekipman kontrol edilmemelidir.

Dönen akşamlara fazla yaklaşılmamalı ve temas edilmemelidir.

Kaldırma İletme ekipmanı test ve kontrollerini yetkisi olan operatör tarafından yapılmadır. İşaretçi dışında operatöre komut veren olmamalıdır.

periyodik-kontrol-forklift

Forklift Periyodik Muayene Faaliyetlerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Teste başlamadan evvel testi yapacağınız ekipman operatör belgeli kişi olmalıdır. Yetkili personel haricinde kimse ile test uygulaması yapılmamalıdır.

Test esnasında kaldırılacak yükün, makinanın yük diyagramındaki (Bilgi Levhası) uygun olduğundan emin olunmalıdır.

Forkliftin manevra esnasında ve çatalların yüksek olduğu durumlarda güvenlik mesafesine dikkat edilmelidir. Özellikle altında durulmamalıdır.

İşaretçi dışında operatöre komut veren başka bir kişi olmamalıdır.

kazan-periyodik-kontrolü

Kazan Periyodik Muayene Faaliyetlerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Kazan dairesi sorumlusu olmadan girilmemeli, operatörün belgesi sorgulanarak yetkili personel eşliğinde muayeneye başlanılmalıdır.

Test öncesinde yangın söndürücü ekipmanların çalışır vaziyette olmasına dikkat edilir.

Kazan soğuduğundan emin olmalı, tesisata bağlantı kesilmeden (su giriş çıkışları körlenmeli) basınç testine başlanılmamalıdır.

Brülör ağzından doğalgaz kaçağı olma ihtimali düşünülerek iyi bir havalandırılmalı ve doğal gaz sensörlünün çalıştığı emin olunmalıdır.

Kazan hızlı basınçlandırmadan kademeli olarak yükseltilmelidir. (işletme basıncının %10 u kadar ve 3 er dk. aralıklarla)

Kazan yarım saatten fazla basınca maruz bırakılmamalı, hidrostatik testi gerçekleştirirken kazana 5 metreden fazla yaklaşılmamalıdır.

hidrofor-peryodik-kontrolü

Hava Tankı Periyodik Muayene Faaliyetlerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Su ile hidrostatik test yapılacağından su iletkenliği ve elektrik kaçağı göz önünde bulundurularak sigortalar kapatılır ve pako şalter kilitlenir.

Kayış kasmak mekanizmasına dokunulmaz.

Ekipmana işletme basıncının 1.5 kat üzeri teste tabi tutulmamalı.

Sabit kompresör depoları dayanaklı bir bölmede değil ise kontrol yaparken bu durum göz önüne alınarak tank delinme veya yırtılmaları düşünülerek daha dikkatli çalışmaya özen gösterilmelidir.

Periyodik Kontrol Formu

Periyodik kontrol formunda istenilen bilgiler sorulduğunda ise örnek olarak Forklift periyodik kontrol formunu örnek olarak ele alırsak aşağıdaki bilgileri içermelidir.

TEKNİK ÖZELLİKLERİNİN KONTROLÜ                                                                                                                   

Bir önceki kontrolde belirtilen eksiklikler giderilmiş mi?

Operatörün eğitimi veya sertifikası var mı?

Sicil kartı, bakım onarım defteri, kontrol dosyaları

GENEL GÖRÜNÜŞ, UYARI SİSTEMLERİ KONTROLÜ         

Uyarı levhaları, kapasite levha ve kapasite diyagramı

Liftin genel durumu

Hidrolik sisteminin uygunluğu

Akü’ ün durumu

Kumanda durumu                                                                                                                                      

Kornası var ve çalışıyor mu ?

Tekerleklerin durumu

Varsa personel platformu veya sepeti

Ayaklar

Çatal / Ataçman durumu

Gall zinciri aşıntı, pim ve ayar durumu uygun mu ?

Asansör kep civataları sıkı mı ?

EMNİYET SİSTEMLERİNİN KONTROLÜ                                                                                                                

Asansör makaralarında ve göbek pimlerinde deformasyon, aşınma, boşluk var mı ?

Asansör kızakları

Ayak koruyucuların durumu uygun mu?

FONKSİYON KONTROLLERİ                                                                                                                      

Yürüyüş fonksiyonları çalışıyor mu?

Frenler ve kesici anahtarlar çalışıyor mu?

Kaldırma fonksiyonları uygun mu?

STATİK DENEY                                                                                                                                                              

Lift,kaldırma kapasitesinin/beyan edilen yükte 10 dk.askıda tutuldu.

Lift kaldırma mekanizmalarında ve ataşmanlarında hiçbir çatlak, deformasyon, kalıcı biçim değişikliği, fork liftin çalışma emniyetini etkileyecek bir durum ve bağlantılarında gevşeme ve hasar olmadığı görüldü mü ?

DİNAMİK DENEY                                                                                                                                                         

Lift, kaldırma kapasitesinin / beyan edilen yükte bütün hareketleri yaptırıldı.

Kaldırma mekanizmaları ve frenlerinin emniyetli çalıştığı, deney sonunda yapılan gözle kontrollerde kaldırma mekanizmalarında ve genel yapısında gevşeme, bozulma ve hasar olmadığı görüldü mü ?

FORKLİFT KARARLILIK DENEYİ                                                                                                                                

Test yükünde (durma halinde) denge durumu

Test yükünde (hareket halinde) denge durumu

Test yükünde piston, kumanda valfi kaçak durumu