Termal konfor ölçümü ve ısı stresi değerlendirmesi.
Sıcak ortamlarda WBGT (TS EN ISO 7243) ile ısı stresi değerlendirmesi ve orta dereceli ortamlarda PMV/PPD (TS EN ISO 7730) ile termal rahatlık tayini. TÜRKAK akreditasyonlu (AB-1063-T), İSGÜM yetkili laboratuvar.
Termal konfor ölçüm faaliyetimiz TÜRKAK tarafından AB-1063-T numarasıyla TS EN ISO/IEC 17025 kapsamında akreditedir; İSGÜM Yetki No 367 ile yetkilendirilmiştir.
Termal konfor ölçümü nedir?
Termal konfor ölçümü; çalışma ortamındaki sıcaklık, nem, hava hızı ve radyant ısı parametrelerinin akredite cihaz ve metotlarla ölçülerek; çalışanın ısı stresine veya termal rahatsızlığa maruz kalma seviyesinin değerlendirilmesidir.
Termal konfor ölçümü; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında risk değerlendirmesinde sıcak veya soğuk ortam maruziyeti tespit edilen tüm işyerlerinde işverenin sorumluluğundadır. Prosafety; TÜRKAK akreditasyonlu deney laboratuvarı (AB-1063-T, TS EN ISO/IEC 17025) ve İSGÜM Yetki No 367 ile yetkilendirilmiş kuruluş olarak termal konfor ölçümünü iki ayrı standart kapsamında yürütür.
Aşırı sıcak ortamda çalışma; ısı çarpması, ısı tükenmesi, dehidratasyon ve performans düşüşüne neden olur. Soğuk ortamlar ise hipotermi, donma yaralanmaları ve dikkat azalmasına yol açar. Termal konfor değerlendirmesi; bu risklerin ölçülebilir parametrelerle tespitini ve gerekli kontrol önlemlerinin belirlenmesini sağlar.
Sektörde WBGT ölçümü, ısı stresi tayini, PMV PPD ölçümü, termal rahatlık ölçümü veya işyeri sıcaklık ölçümü şeklinde aratılır. Tüm yöntemler için Prosafety akredite kapsamı altında hizmet sunmaktadır.
WBGT ve PMV/PPD — iki ayrı standart.
Termal konfor; ortam tipine göre iki farklı standart ve indeks kullanılarak değerlendirilir.
WBGT — Isı Stresi Değerlendirmesi
Wet Bulb Globe Temperature (WBGT); sıcak çalışma ortamlarında çalışanın maruz kaldığı ısı stresini değerlendiren temel indekstir. Dökümhane, çelik üretimi, cam imalatı, fırın çevresi, açık saha yaz çalışması gibi yüksek sıcaklık ortamlarında kullanılır.
- Kuru termometre sıcaklığı
- Doğal yaş termometre sıcaklığı
- Globe (küresel) termometre sıcaklığı
- WBGT indeks hesaplaması (iç / dış ortam)
PMV/PPD — Termal Rahatlık Tayini
Predicted Mean Vote (PMV) ve Predicted Percentage Dissatisfied (PPD); ofis, eğitim, sağlık tesisi, perakende gibi orta dereceli termal ortamlarda çalışan memnuniyetini değerlendiren indekslerdir.
- Hava sıcaklığı, nem ve hava hızı
- Ortalama radyant sıcaklık
- Çalışma metabolik yükü (met)
- Giysi yalıtım değeri (clo)
WBGT sınır değerleri ve dinlenme/çalışma oranları.
WBGT indeksine göre çalışma yoğunluğu ve dinlenme süreleri TS EN ISO 7243 standardında tanımlanmıştır. Metabolik aktiviteye göre sınır değerler değişir.
| Metabolik Yük | Örnek Aktivite | WBGT Referans Değeri |
|---|---|---|
| Dinlenme (≤ 117 W/m²) | Oturarak çalışma, ofis | 33 °C |
| Hafif (117-234 W/m²) | Hafif el işleri, montaj | 30 °C |
| Orta (234-360 W/m²) | Yürüme, orta kuvvet işleri | 28 °C |
| Ağır (360-468 W/m²) | Tuğla taşıma, ağır kazma | 25 °C |
| Çok Ağır (> 468 W/m²) | Aşırı fiziksel iş | 23 °C |
WBGT değeri referans sınırı aşıyorsa; çalışma-dinlenme oranı, su tüketimi, klimatize alan, yansıtıcı giyim ve vardiya yeniden düzenlemesi gibi kontrol önlemleri uygulanmalıdır. Hava akliması olmayan çalışanlar için referans sınırlar daha düşüktür.
Termal konfor ölçümü nasıl yapılır?
Akredite termal konfor ölçümü; kalibrasyonlu çok parametreli cihazlar ve standart bazlı metotla yürütülür.
Saha öncesi planlama
- Ortam tipi tespiti: Sıcak/soğuk/orta dereceli ortam ayrımı; WBGT veya PMV/PPD metot seçimi.
- Ölçüm noktalarının belirlenmesi: Çalışan görev alanları, ısı kaynakları, havalandırma noktaları.
- Çalışma profili dokümantasyonu: Metabolik yük (W/m²), iş giysisi (clo).
- Cihaz kalibrasyonu: Ölçüm öncesi kalibrasyon kontrolü, sensör fonksiyon testi.
Saha ölçümü
- Kuru termometre sıcaklığı (Ta).
- Doğal yaş termometre sıcaklığı (Tnw) — WBGT için.
- Globe (küresel siyah) termometre sıcaklığı (Tg).
- Bağıl nem ve mutlak nem.
- Hava hızı (anemometre ile).
- Ortalama radyant sıcaklık hesabı (Tr).
- Ölçümler en az 15-30 dakika boyunca, stabil koşullarda yapılır.
Değerlendirme ve raporlama
- WBGT indeks hesabı: İç ortam: WBGT = 0.7 · Tnw + 0.3 · Tg. Dış ortam: WBGT = 0.7 · Tnw + 0.2 · Tg + 0.1 · Ta.
- PMV hesabı: Standart Fanger denklemiyle altı parametre üzerinden.
- PPD yüzdesi: PMV değerinden memnuniyetsizlik oranı hesabı.
- Standart karşılaştırması: TS EN ISO 7243 (WBGT) veya 7730 (PMV/PPD) sınır değerleriyle.
- Uygunluk değerlendirmesi ve kontrol önerileri: Çalışma-dinlenme, havalandırma, izolasyon, klimatizasyon önerileri.
Termal konfor ölçümüne ilişkin sıkça sorulanlar.
WBGT, PMV/PPD, sıcak ortam çalışma sınırları ve ölçüm sıklığına dair sorular.
WBGT nedir?
PMV ve PPD nedir?
Hangi sektörlerde termal konfor ölçümü gereklidir?
WBGT sınır değeri aşılırsa ne yapılır?
Termal konfor ölçümü ne sıklıkta yapılır?
Ölçüm ne kadar sürer?
Hangi cihazlar kullanılır?
Tesisinizin termal konfor ölçüm ihtiyacını paylaşın.
Ortam tipi (sıcak/orta dereceli), çalışma alanları, ısı kaynakları ve çalışan sayısı bilgisi yeterli; teklif ve takvim aynı iş günü hazırlanır.