termal-konfor

Termal konfor şartları

Termal konfor nedir? | Termal konfor şartları

İçinde bulunulan termal ortamdan hoşnut ve tatmin olma durumuna “termal konfor” denir.

  • Normal vücut sıcaklığı 37o C’dır.
  • Sıcak ve soğuk için ayrı ayrı ısı sensörlerimiz vardır.
  • Sıcak sensörlerimiz deriye yerleştirilmiştir. Bunlar, sıcaklık derecesi 37oC’nin üstüne çıktığında sinyal verirler.
  • Soğuk sensörlerimiz deriye yerleştirilmiştir. Bunlar, sıcaklık derecesi 34oC’nin altına indiğinde sinyal verirler.
  • Soğuk sensörlerin sayısı, sıcak olanlardan daha fazladır.

Isınma mekanizması (Vücut ısımız yükseldiğinde)

  • Kan akışı azalır
  • Titreme

Soğuma mekanizması (Vücut ısımız düştüğünde)

  • Kan akışı artar
  • Terleme (Buharlaşma)

a) Termal konforun sağlanması için şu iki koşul gerekmektedir.

  • Üretilen ısı (enerji) kaybedilen ısıya eşit olmalıdır.
  • Sıcak ve soğuk sensorların sinyalleri birbirlerini nötralize etmelidir.

b) Ortalama Deri Sıcaklığı ve Ter Kaybı, belirli bir metabolik hız ısı dengesini etkileyen iki fizyolojik parametredir.

c) Sıcak impulsların (uyarıların) miktarını ölçmek için, vücut sıcaklığı yerine ter kaybı parametresi kullanılmaktadır.

d) Parametreler arasındaki ilişkiler yapılan deneylerle ampirik olarak belirlenmektedir.

e) Cinsiyet, yaş, ırk ve coğrafi köken fark yaratmamaktadır.

Termal konfor şartları
Termal konfor şartları | Termal Konfor ölçümleri
Termal konfor şartları
Oturan kişiden Termal konfor Ölçüm yüksekliği
Termal konfor şartları
Ayakta çalışan kişiden Termal konfor Ölçüm yüksekliği
  • Ayak bileği ve boyun arasında dikey sıcaklık farkı ve nem oranı
  • Diğer ölçümler, kişilerin ağırlık merkezinden alınmalıdır.

Termal Konfor Verisinin Toplanması

Termal Konfor Parametreleri | Termal konfor şartları

  • Faal Sıcaklık
  • Hava Hızı
  • Radyan Isı
  • Sıcaklık Asimetrisi (nispetsizlik)
  • Hava Sıcaklığı
  • Nem
  • Yüzey Sıcaklığı
  • WBGT
  • Kuru Isı Kaybı

PMV (Predicted Mean Vote) Scale Tahmini Ortalama Oylama Skalası. PMV Skalası konforsuzluğun derecesini göstermek amacıyla kullanılır.

PPD (Predicted Percent DissatisfiedTatmin Olmayanların Yüzdesi. PPD endeksi ile hoşnutsuzluk (memnuniyetsizlik) yüzdesi kişilerin sayısını tahmin edilir.

Metabolik Hız

  • Metabolizma tarafından salınan enerji, kas aktivitesine bağlıdır.
  • Metabolizma Met parametresiyle ölçülür.  ( 1 Met = 58.15 W/m2 vücut yüzeyi)
  • Normal bir yetişkin için vücut yüzeyi 1.7 m2.
  • Termal konfor ortamında oturmakta olan bir kişide ısı kaybı 100 W’tır.
  • Metabolik hız değerlendirilirken, vücudun ısı kapasitesi dikkate alınarak, son bir saat içerisindeki ortalama aktivite seviyesi kullanılmalıdır.

Enerji Dengesi

  • Kuru ısı kaybı (R+C), düşük clo değerlerinde yaklaşık olarak %70, yüksek clo değerlerinde yaklaşık olarak %60 değerlerine karşılık gelir.
  • Buharlaşma yoluyla ısı kaybı (E) normal (ortalama) şartlarda yaklaşık %25 değerini temsil eder.
  • Kondüksiyon yoluyla (K) ve solunum yoluyla (RES) ısı değişimleri, toplam ısı değişimi ile kıyaslandığında genel olarak ihmal edilecek düzeydedir.
  • İnsan güçsüz bir makinedir. Çok iyi eğitilmiş atletlerde bile etkinlik %20 seviyesinin altındadır. Konfor denkleminde sıfır olarak alınır.

Met Değeri Tablosu

AKTİVİTEMetabolik Hız
W/m2Met
1Yatma pozisyonu460,8
2Sandalyede dinleniyor581,0
3Saat tamircisi651,1
4Ayakta, dinleniyor701,2
5Araba Kullanıyor801,4
6Ayakta, hafif aktivite (alışveriş)931,6
72 km/saat hızla yürüyüş halinde1101,9
8Ayakta, orta düzey aktivite (ev işi)1162,0
9Ayakta bulaşık yıkama1452,5
105 km/saat hızla yürüme2003,4
11İnşaat İşleri2754,7
1215 km/saat hızla koşma5509,5

 

Giyinmedeki Isı Yalıtımı Hesaplanması

  • Termal konfor, çevresel koşullara ilave olarak, kişinin giyinme ve aktivite seviyesine bağlı olarak değişir.
  • Giyinme miktarı etkisi, tipik bir iş giyimi, gömlek ve iç çamaşırından oluşan standart bir giyinme seviyesi baz alınmak suretiyle buna rölatif olarak ölçülür.
  • Aktivite seviyesi ise, örneğin bir sınıfta ders dinleyen bir öğrenci gibi, oturmuş ve konuşmayan bir kişinin tipik aktivite seviyesine oranla ölçülür.

Clo Değer Tablosu | Termal konfor şartları

Giyim Tanımı

lclu Clolclu m2°C/W
İç ÇamaşırıTayt0,020,003
Külot0,040,006
Atlet0,090,014
Naylon kadın çorabı0,140,022
GömlekKolsuz gömlek0,060,009
Kısa kollu gömlek0,090,029
Uzun kollu gömlek0,250,039
PantolonlarŞortlar0,060,009
Normal Pantolon0,250,039
İş Tulumu0,280,043
Yalıtımlı tulumlarÇok parçalı tulum1,030,160
Elyaf deri1,130,175
Süveterlerİnce Süveter0,200,031
Normal Süveter0,280,043
Kalın Süveter0,350,054

 

Giyim Tanımı

lclu Clolclu m2°C/W
CeketlerYelek

Jacket – Ceket

0.13

0.35

0.020

0.054

Paltolar TulumlarParka

Tulum

0.60

0.70

0.093

0.109

Giyim aksesuarlarıÇoraplar

Ayakkabılar (İnce pençe – taban)

Botlar

Eldiven

0.02

0.02

0.10

0.05

0.003

0.003

0.016

0.008

Etek – Elbiselerİnce etek, dizin 15 cm üstü

Kalın etek diz kapağında

Kışlık elbise, uzun kollu

0.10

0.25

0.40

0.016

0.039

0.062

Yatak giysilerişortlar

uzun pijamalar

badi (ayaklı)

0.10

0.50

0.72

0.016

0.078

0.112

SandalyelerAhşap veya metal

– Bez kaplı, oturacak yeri yastıklı

Koltuktermal konfor

0.00

0.10

0.20

0.000

0.016

0.032

 

Kabul edilebilen sıcaklık derecesi yani uygun Termal konfor şartları 19 oC ila 29 oC arasıdır.

Ortalama Radyant Sıcaklığı, gerçek bir odada bulunan insandan oluşan ısı kaybının aynı olduğu sanal bir odaki tekdüze (muntazam) ısıdır.

Bütün yüzey sıcaklıkları ölçmek ve açı faktörlerini hesaplamak uzun zaman alacaktır.  Bu yüzden Ortalama Radyant Sıcaklığı kullanımından mümkünse kaçınılmalıdır.

Radyant Sıcaklık Asimetrisi rahatsızlığa neden olur.

Sıcak tavanlar ve soğuk duvarlar en fazla rahatsızlık veren elemanlardır.

Hava Akımı
  • Hava cereyanları iç mekanda en çok şikayet edilen rahatsızlıktır.
  • Cereyanda hissedilen şey ısı kaybıdır.
  • Isı kaybı; havanın hızı, sıcaklık derecesi ve türbülansa bağlıdır.
  • Isı kaybı aynı olsa bile, yüksek türbülans en çok rahatsızlık veren parametredir.
  • Konforsuz hissetme, rahatsızlık
  • Hava hareketinin hissedilmesi hava sıcaklığına bağlıdır.
  • Düşük hava sıcaklıklarında, daha fazla rahatsızlık hissedilir.