İşyeri aydınlatma ölçümü ve ışık şiddeti tayini.

İş yerlerindeki çalışma alanlarının ışık şiddeti (lüx) seviyesinin akredite metotla ölçümü; COHSR-928-1-IPG039 standardı kapsamında. TÜRKAK akreditasyonlu (AB-1063-T, TS EN ISO/IEC 17025) deney laboratuvarı, İSGÜM yetkili.

TÜRKAK akreditasyon logosu
// Akreditasyon Kapsamı

Aydınlatma ölçüm faaliyetimiz TÜRKAK tarafından AB-1063-T numarasıyla TS EN ISO/IEC 17025 kapsamında akreditedir; İSGÜM Yetki No 367 ile yetkilendirilmiştir.

TÜRKAK · AB-1063-TİSGÜM · No 367
Tanım

Aydınlatma ölçümü nedir?

// Tanım

İşyeri aydınlatma ölçümü; çalışma alanlarındaki ışık şiddeti seviyesinin lüks (lx) birimiyle akredite cihaz ve metotla ölçülmesi ve çalışma görevine uygun aydınlatma standart sınır değerleriyle karşılaştırılması faaliyetidir.

Aydınlatma seviyesi; çalışanın görme konforu, görsel performansı, kaza riski ve yorgunluk düzeyi üzerinde doğrudan etkilidir. Prosafety; TÜRKAK akreditasyonlu deney laboratuvarı (AB-1063-T) ve İSGÜM Yetki No 367 ile yetkilendirilmiş kuruluş olarak aydınlatma ölçümünü COHSR-928-1-IPG039 standardı kapsamında, TS EN 12464-1 referans sınır değerleriyle karşılaştırarak yürütür.

Yetersiz aydınlatma; iş kazaları, görme bozuklukları, baş ağrısı, yorgunluk ve üretkenlik düşüşüne neden olur. Aşırı veya kamaşma yaratan aydınlatma da görsel rahatsızlık ve dikkat dağınıklığı oluşturur. Ofisler, üretim alanları, depolar, eğitim binaları, sağlık tesisleri ve laboratuvarlar gibi her tür işyerinde aydınlatma ölçümü gereklidir.

Sektörde aydınlatma ölçümü, ışık şiddeti ölçümü, lüks ölçümü veya görev aydınlatması ölçümü şeklinde aratılır.

Ölçüm Yöntemi

Aydınlatma ölçümü nasıl yapılır?

Akredite aydınlatma ölçümü; kalibrasyonlu lüksmetre, doğru ölçüm noktaları planı ve standart bazlı metot ile yürütülür.

Saha öncesi planlama

  • Çalışma alanı sınıflandırması: Ofis, üretim, depo, eğitim, sağlık vb.
  • Görev tipi tespiti: Genel aydınlatma, görev aydınlatması, hassas görsel iş.
  • Ölçüm noktası planı: Çalışma yüzeyi, koridor, kaçış yolu, makine başı.
  • Doğal ışık değerlendirmesi: Pencere etkisi, ölçüm zamanı.

Saha ölçümü

  • Lüksmetre kalibrasyonu: Ölçüm öncesi sensör doğrulaması.
  • Çalışma yüzeyi seviyesinde ölçüm: Genelde 85 cm yükseklikte (oturarak iş için) veya zemin seviyesinde (depo, geçiş için).
  • Izgara yöntemi: Eşit aralıklı ölçüm noktaları (oda boyutuna göre 1×1 m, 2×2 m).
  • Gölge engelleme: Ölçen kişinin lüksmetreye gölge düşürmesi engellenir.
  • Çevre koşulları: Sıcaklık, ölçüm saati (gündüz/gece), aydınlatma armatür durumu kayıt altına alınır.

Değerlendirme ve raporlama

  • Ortalama aydınlatma seviyesi (Eav): Ölçüm noktalarının ortalaması.
  • Minimum aydınlatma seviyesi (Emin): En düşük ölçüm değeri.
  • Düzgünlük oranı (Uo): Emin / Eav oranı; eşit dağılım göstergesi.
  • TS EN 12464-1 ile karşılaştırma: Görev tipine göre referans sınır değer.
  • Uygunluk durumu ve öneri: Aşağı/yukarı sapma; armatür ekleme, konum değişimi önerisi.
Referans Değerler

İşyeri aydınlatma referans değerleri.

TS EN 12464-1 standardı; çalışma alanı ve görev tipine göre tavsiye edilen aydınlatma seviyelerini tanımlar.

Alan / GörevTavsiye Edilen Değer
Depo, koridor, geçiş100 – 150 lx
Genel imalat alanı200 – 300 lx
Ofis (genel iş)500 lx
Hassas montaj, kalite kontrol750 – 1000 lx
İnce görsel iş (laboratuvar, çizim)1000 – 1500 lx
Çok hassas görsel iş≥ 2000 lx

Referans sınır değerleri görev tipine göre değişir; gözle değerlendirme yapılacak hassas işlerde yüksek aydınlatma, geçiş ve depolama alanlarında düşük aydınlatma yeterlidir. Çalışan yaşı 50 üzerinde olan ortamlarda referans değerlerinin %50 daha yüksek olması önerilir.

Sık Sorulan Sorular

Aydınlatma ölçümüne ilişkin sıkça sorulanlar.

Aydınlatma ölçümü ne sıklıkta yapılır?
İşyeri tehlike sınıfına göre; çok tehlikeli sınıfta yılda en az 1, tehlikeli sınıfta 2 yılda 1, az tehlikeli sınıfta 3 yılda 1. Yeni alan açma, armatür değişimi veya yerleşim düzeni değişikliklerinde dönem beklenmez.
Lüks (lx) nedir?
Lüks (lx); bir yüzeye düşen ışık akısının metrekare başına miktarıdır. 1 lüks = 1 lümen/m². Çalışma yüzeyindeki ışık şiddetini ölçer ve görsel iş gereksinimleriyle karşılaştırılır.
Ofis için tavsiye edilen aydınlatma seviyesi nedir?
TS EN 12464-1 standardı ofis genel işi için 500 lüks tavsiye eder. Bilgisayar ekranlı çalışmada ekran-çevre kontrastı için 300-500 lüks aralığı ve düşük yansıma yüzeyleri önerilir.
Yetersiz aydınlatma hangi sonuçları doğurur?
Yetersiz aydınlatma; görsel yorgunluk, baş ağrısı, kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları (kötü postür nedeniyle), iş kazası riski artışı ve üretkenlik düşüşüne neden olur. Uzun vadede görme bozukluklarına katkı sağlayabilir.
Düzgünlük oranı (uniformity) nedir?
Düzgünlük oranı (Uo); minimum aydınlatma değerinin ortalama aydınlatma değerine oranıdır. Uo ≥ 0,6 hedef olarak alınır; bu oran çalışma alanındaki ışığın eşit dağıldığını gösterir. Düşük oran kamaşma ve görsel adaptasyon sorunlarına yol açar.
Ölçüm ne kadar sürer?
Tipik bir tesis için saha ölçümü 3-6 saat, rapor süresi ise 3-5 iş günü'dür. Ölçüm sırasında doğal ışık etkisinin kontrol altında tutulması için tipik olarak gündüz ve gece ölçümleri ayrı yapılır.
// Sonraki Adım

Tesisinizin aydınlatma ölçüm ihtiyacını paylaşın.

Çalışma alanı tipi (ofis, üretim, depo), metrekare ve görev profilleri yeterli; teklif ve takvim aynı iş günü hazırlanır.