Makine ve takım tezgahları periyodik kontrolü.
Pres, CNC tezgah, üretim tezgahı ve özel amaçlı makinelerin periyodik muayenesi; güvenlik tedbirleri, koruyucular, acil durdurma ve fonksiyon kontrolleri. TS EN ISO 12100 makine güvenliği standardı çerçevesinde, e-imzalı rapor.
Makine ve takım tezgahları periyodik kontrolü nedir?
Makine ve takım tezgahları periyodik kontrolü; üretim ortamında kullanılan pres, CNC tezgah, torna, freze, taşlama ve diğer üretim makinelerinin; koruyucu sistemlerini, acil durdurma fonksiyonlarını, güvenlik tedbirlerini ve CE uygunluk gereklerini muayene eden uygunluk değerlendirme faaliyetidir.
Üretim makineleri; İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (R.G. 25.04.2013 / 28628) kapsamında periyodik kontrolü yapılması gereken iş ekipmanlarındandır. Prosafety; TÜRKAK akreditasyonlu A tipi muayene kuruluşu olarak bu makinelerin periyodik muayenesini TS EN ISO 12100 ve ilgili tip standartları referansıyla yürütür.
Üretim makineleri; el ve uzuv yaralanmaları, sıkışma, kesilme, elektrik çarpması ve fırlama parça kaynaklı iş kazalarının başlıca kaynaklarıdır. Periyodik kontrol; koruyucu sistemlerin işlevselliğini doğrulayarak bu riskleri önler ve makinenin CE uygunluğunun sürdüğünü teyit eder.
Sektörde pres periyodik kontrolü, CNC tezgah muayenesi, torna kontrol, üretim makinesi kontrolü veya makine güvenlik kontrolü şeklinde aratılır.
Hangi makineler kontrol edilir?
Üretim ortamındaki tezgah ve özel amaçlı makinelerin periyodik muayenesi yapılmaktadır.
Presler
Mekanik, hidrolik ve eksantrik presler; metal şekillendirme ve kesme.
CNC Tezgahlar
CNC torna, CNC freze, CNC işlem merkezi, çok eksenli makineler.
Konvansiyonel Tezgahlar
Torna, freze, taşlama, planya, matkap tezgahları.
Sac İşleme Makineleri
Giyotin makas, abkant pres, sac büküm makineleri.
Ahşap İşleme Makineleri
Daire testere, planya, kalınlık makinesi, freze tezgahı.
Özel Amaçlı Makineler
Sektöre özgü üretim makineleri ve montaj hattı ekipmanları.
Makine muayenesinde nelere bakıyoruz.
TS EN ISO 12100 makine güvenliği prensipleri kapsamında koruyucu sistemler, acil durdurma ve elektrik güvenliği aşamalı olarak değerlendirilir.
Koruyucular ve emniyet sistemleri
- Sabit koruyucular: Mevcudiyet, sabitleme, görüş açıklığı.
- Hareketli koruyucular: Kilitleme sistemi (interlock), açıldığında otomatik durdurma.
- Optik koruyucular (ışık perdesi): Algılama mesafesi, müdahale süresi, otomatik durdurma.
- Çift el kumanda: Eş zamanlı basma süresi (< 0.5 sn fark), tek el ile çalıştırılamama.
- Basınç matı: Basınç eşiği ve algılama fonksiyonu.
Acil durdurma ve kontrol sistemleri
- Acil stop butonu: Konum (her operatör pozisyonundan erişilebilir), renk (kırmızı), şekil (mantar başlı).
- Acil stop fonksiyonu: Tek hareketle tüm tehlikeli hareketleri durdurma.
- Sıfırlama: Manuel sıfırlama gerekliliği, otomatik restart engellemesi.
- Hız sınırlayıcılar: Tasarım hızı aşımının önlenmesi.
- Yön kilitleri: İstenmeyen hareket yönünün engellenmesi.
Elektrik güvenliği
- Pano IP koruması: Toz ve sıvı geçirmezlik sınıfı.
- Topraklama bağlantısı: Şasi topraklama, süreklilik testi.
- Kaçak akım koruması: RCD fonksiyonu (uygulanabilir hallerde).
- Kablo durumu: Yıpranma, mekanik koruma, gergi sistemi.
- Elektrik kesme cihazı: Ana şalter konumu ve etiketleme.
Belge ve etiket kontrolü
- CE işareti: Makine üzerinde okunabilir konumda.
- İmalatçı etiketi: Marka, model, seri no, üretim yılı, anma değerleri.
- Uyarı etiketleri: Tehlike piktogramları, dilsel açıklamalar.
- Kullanma kılavuzu: Türkçe kullanma kılavuzunun mevcudiyeti.
- Bakım kayıtları: Periyodik bakım dokümantasyonu.
Makine güvenliği için mevzuat ve standartlar.
İlgili mevzuat
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği — EK-III.
- Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) — yeni makine uygunluk değerlendirmesi ve CE işaretlemesi.
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — işveren yükümlülükleri.
Referans standartlar
- TS EN ISO 12100 — Makine güvenliği; risk değerlendirme ve risk azaltma genel prensipleri.
- TS EN 60204-1 — Makinelerin elektrik teçhizatı; genel kurallar.
- TS EN ISO 13849-1 — Güvenlik ile ilgili kontrol sistemlerinin tasarımı.
- TS EN ISO 13850 — Acil durdurma fonksiyonu; tasarım prensipleri.
- TS EN ISO 14119 — Koruyucularla ilişkili kilitleme cihazları.
- Tip C standartları (pres, CNC, sac işleme makineleri için spesifik standartlar).
Makine ve tezgah kontrolüne ilişkin sıkça sorulanlar.
Üretim makineleri ne sıklıkta kontrol edilmelidir?
CE işareti olan makine için kontrol gerekir mi?
Pres makinesi kontrolü neyi kapsar?
CNC tezgahında hangi noktalar kontrol edilir?
Modifiye edilmiş makineler için kontrol gerekir mi?
Eski makineler kontrol kapsamında mı?
Makine envanterinizi paylaşın.
Pres, CNC, tezgah türleri ve adetleri ile yaşı bilgisi yeterli; teklif ve takvim aynı iş günü hazırlanır.