Anasayfa · İşyeri Ortam Ölçümleri · Mineral Yağ Aerosolleri

Mineral yağ aerosolleri ölçümü.

Talaşlı imalat, metal işleme ve soğutma yağı kullanılan ortamlarda mineral yağ aerosol konsantrasyonunun tayini; HSE MDHS 84/2 metoduyla pompa ile filtreye numune alma ve gravimetrik analiz. TÜRKAK akreditasyonlu (AB-1063-T), İSGÜM yetkili laboratuvar.

TÜRKAK akreditasyon logosu
// Akreditasyon Kapsamı

Mineral yağ aerosolleri ölçüm faaliyetimiz TÜRKAK tarafından AB-1063-T numarasıyla TS EN ISO/IEC 17025 kapsamında akreditedir; İSGÜM Yetki No 367 ile yetkilendirilmiştir.

TÜRKAK · AB-1063-TİSGÜM · No 367
Tanım

Mineral yağ aerosolleri ölçümü nedir?

// Tanım

Mineral yağ aerosolleri ölçümü; işyeri havasında bulunan mineral yağ kaynaklı sıvı damlacık (sis) ve buhar konsantrasyonunun pompa ile filtreye numune alma ve gravimetrik analiz yoluyla tayinidir. Metal işleme, soğutma yağı uygulaması, hidrolik sistem ve yağlamalı makinelerden kaynaklanan yağ aerosollerinin maruziyetini değerlendirir.

Mineral yağ aerosolleri; Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik kapsamında değerlendirilen maruziyet etkenidir. Prosafety; TÜRKAK akreditasyonlu deney laboratuvarı (AB-1063-T, TS EN ISO/IEC 17025) ve İSGÜM Yetki No 367 ile yetkilendirilmiş kuruluş olarak mineral yağ aerosol ölçümlerini HSE MDHS 84/2 standardı kapsamında yürütür.

Mineral yağ aerosollerine uzun süreli maruziyet; solunum yolu tahrişi, astım, alerjik dermatit, ekstrensik alveolit ve ciltte yağ aknesi gibi sağlık sorunlarına yol açar. Talaşlı imalat (torna, freze, taşlama), metal işleme makineleri, soğutma yağı kullanılan üretim hatları, hidrolik pres sistemleri ve haddehanelerde yaygın maruziyet etkenidir.

Sektörde mineral yağ aerosolleri ölçümü, yağ buharı ölçümü, yağ sisi ölçümü, soğutma yağı ölçümü veya metal işleme yağ maruziyeti şeklinde aratılır.

Ölçüm Yöntemi

Mineral yağ aerosol ölçümü nasıl yapılır?

Akredite mineral yağ aerosolleri ölçümü; kalibrasyonlu pompa, filtre kasedi ve laboratuvar gravimetrik analizi adımlarıyla yürütülür.

Saha öncesi planlama

  • Yağ kaynağı tespiti: Talaşlı imalat tezgâhı, soğutma yağı sistemi, hidrolik makine, haddehane.
  • Ölçüm tipi seçimi: Kişisel maruziyet (yaka pozisyonu) veya ortam ölçümü (sabit nokta).
  • Numune sürelerinin belirlenmesi: 4-8 saat tam vardiya numune alma.
  • Filtre ön tartım: Mikrogram hassasiyetli terazide filtre ön tartımı (laboratuvarda).

Saha numune alma

  • Pompa kalibrasyonu: Numune alma öncesi ve sonrası debi doğrulama (genelde 2 L/dk).
  • Filtre kasedi: Ön tartılmış cam mikro fiber filtre kasede yerleştirilir.
  • Pozisyon: Kişisel için çalışan yakasına, ortam için tripoda.
  • Örnekleme süresi: Tam vardiyaya uzatılır; kayıt tutulur.
  • Çevre kayıt: Sıcaklık, basınç, üretim aktivitesi, soğutma yağı tipi.

Laboratuvar analizi

  • Filtre koşullandırma: Sabit nem ve sıcaklıkta 24 saat bekleme.
  • Gravimetrik son tartım: Mikrogram hassasiyetli terazide filtre son tartımı.
  • Konsantrasyon hesabı: (Son tartım - Ön tartım) / Örneklenen hava hacmi = mg/m³.
  • HSE MDHS 84/2 düzeltme faktörleri: Yağ buharlaşma kaybı düzeltmesi (gerekirse).

Değerlendirme ve raporlama

  • Mineral yağ aerosol konsantrasyonu (mg/m³).
  • 8 saatlik TWA hesabı.
  • Yönetmelik sınır değerleriyle karşılaştırma (genel TWA: 5 mg/m³).
  • Maruziyet değerlendirmesi ve varsa kontrol önerisi.
Sık Sorulan Sorular

Mineral yağ aerosolleri ölçümüne ilişkin sıkça sorulanlar.

Mineral yağ aerosolü nedir?
Mineral yağ aerosolü; mineral kökenli yağların (madeni yağ) işlem sırasında ısı, sıkıştırma veya mekanik etkiyle havaya karışmış küçük sıvı damlacıklarıdır. Metal işleme soğutma yağı, hidrolik yağ, kompresör yağı ve makine yağlama yağları başlıca kaynaklardır. Yağ sisi (mist) ve yağ buharı (vapor) şeklinde adlandırılır.
Hangi sektörlerde ölçüm gereklidir?
Talaşlı imalat (torna, freze, taşlama), metal işleme, otomotiv yan sanayi, haddehane ve dökümhane, plastik enjeksiyon, tekstil makineleri, hidrolik sistem yoğun üretim hatları ve yağ kullanan kompresörler bulunan tesislerde yaygın olarak gereklidir.
Sağlık etkileri nelerdir?
Mineral yağ aerosollerine uzun süreli maruziyet; solunum yolu tahrişi, astım ve bronşit, alerjik dermatit, ekstrensik alveolit (lipoid pnömoni) ve ciltte yağ aknesi (occupational acne) sorunlarına yol açar. Polisiklik aromatik hidrokarbon (PAH) içeren rafine edilmemiş mineral yağlar ise kanserojenik risk taşır.
Sınır değer nedir?
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Yönetmeliği'nde mineral yağ aerosolleri için genel mesleki maruziyet sınır değeri (TWA) 5 mg/m³'tür. Bazı özel uygulamalar (kanserojen sınıfı yağlar) için daha düşük sınırlar uygulanabilir.
Ölçüm ne kadar sürer?
Saha numune alma süresi 4-8 saat tam vardiya şeklindedir. Laboratuvar analizi (filtre koşullandırma, gravimetrik son tartım) sonrası rapor; 5-10 iş günü içinde teslim edilir.
Sınır değer aşılırsa ne yapılır?
Sınır değer aşımında işveren; yerel havalandırma sistemleri (yağ buharı emme), kapalı işlem sistemleri, düşük basınçlı soğutma yağı uygulaması, uygun yağ tipi seçimi (PAH içermeyen), kişisel koruyucu donanım (KKD) ve düzenli sağlık gözetimi önlemlerini almakla yükümlüdür.
// Sonraki Adım

Mineral yağ aerosol ölçüm ihtiyacınızı paylaşın.

Üretim tipi (talaşlı imalat, hidrolik vb.), tezgâh sayısı, soğutma yağı uygulama biçimi ve çalışan sayısı yeterli; teklif ve takvim aynı iş günü hazırlanır.