Yangın Pompa Sistemi Periyodik Kontrolü Nedir?

23 Aralık 2025 tarihli düzenleme, yangın mekanik tesisatı ve yangın algılama ve uyarı sistemleri açısından önemli bir değişiklik getirdi.

Güncel düzenlemeye göre yangın mekanik tesisatının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır. Kontrolde tesisatın;

1. Mevcut projesine,
2. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e,
3. İlgili standartlara

uygunluğu değerlendirilir.

Bu nedenle işletmenin yalnızca pompanın çalışıp çalışmadığını kontrol ettirmesi yeterli bir yaklaşım değildir. Mevcut yangın pompa sistemi ile projede öngörülen sistemin birbiriyle uyumlu olması da kontrolün önemli bir parçasıdır.

Yangın pompa sistemi periyodik kontrolünde nelere bakılır?

Kontrolün kapsamı sistemin tasarımına, mevcut ekipmanlara ve uygulanacak teknik kriterlere göre belirlenir. Yangın pompa istasyonunda genel olarak aşağıdaki başlıklar değerlendirilir:

Pompa grubu

Ana ve yedek pompaların fiziksel durumu, bağlantıları ve çalışma fonksiyonları incelenir. Sistemde bulunan jokey pompanın da görevini yerine getirip getirmediği değerlendirilir.

Kumanda panosu

Pompa kumanda panolarının durumu, kontrol fonksiyonları ve ilgili göstergeleri incelenir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, her pompa için ayrı kumanda panosu ve belirli kontrol özellikleri öngörmektedir.

Basınç ve debi performansı

Yangın pompasının yalnızca devreye girmesi değil, sistemin ihtiyacına uygun basınç ve debiyi sağlayıp sağlayamadığı da önemlidir.

Bu nedenle uygun kontrol yönteminde pompa performansının değerlendirilmesi, sistemin tasarım kriterleri ve mevcut proje üzerinden yapılmalıdır.

Emiş tesisatı ve bağlantılar

Pompanın su kaynağıyla bağlantısı, emiş hattı ve ilgili bağlantı elemanlarının durumu kontrol edilir.

Pompa odası

Pompa istasyonunun fiziksel koşulları da sistemin güvenilirliği açısından önemlidir. Yönetmelik; elektrik motorlu pompalar için +4 °C, dizel motorlu pompalar için +10 °C üzerinde sıcaklığın sürekli sağlanmasını ve servis, muayene ve ayar gerektiren cihazların çevresinde acil aydınlatma bulunmasını öngörür. Ayrıca drenajla suyun kritik ekipmanlardan uzaklaştırılması gerekir.

Periyodik kontrol ile bakım aynı işlem değildir

Yangın pompa sisteminde bakım ile periyodik kontrol birbirinin yerine kullanılmamalıdır.

Bakım; ekipmanın çalışır durumda tutulması için yapılan ayar, temizlik, onarım, parça değişimi ve benzeri işlemleri kapsar. İş Ekipmanları Yönetmeliği’nde bakım faaliyetlerinin ilgili standart veya imalatçı talimatlarına göre yetkili servisler ya da işyeri tarafından görevlendirilen kişilerce yapılabileceği belirtilmektedir.

Periyodik kontrol ise yetkili kişi tarafından yapılan teknik muayene, test ve uygunluk değerlendirmesidir.

Bu ayrım özellikle yangın pompa sistemlerinde önemlidir. Pompanın bakımının yapılmış olması, periyodik kontrolün yerine geçmez.

Yangın pompa sistemi kontrolü öncesinde hangi belgeler hazırlanmalı?

Güncel mevzuat nedeniyle tesisat projesi, kontrol öncesinde özellikle önem taşır.

İşletmenin mümkün olduğunca şu belgeleri hazır bulundurması kontrol sürecini kolaylaştırır:

• Güncel yangın tesisatı projesi
• Önceki periyodik kontrol raporu
• Pompa ve motorlara ait teknik bilgiler
• Üretici kullanım ve bakım dokümanları
• Varsa önceki bakım kayıtları
• Sistemde gerçekleştirilen önemli tadilatlara ilişkin bilgiler
• Yangın su deposu ve ilgili tesisat bilgileri

Projesi bulunmayan yangın mekanik tesisatlarında işverenin, sistemi ilgili mevzuat ve standartlara uygun şekilde projelendirmesini sağlaması gerektiği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 23 Aralık 2025 değişikliğine ilişkin açıklamasında açıkça belirtilmiştir.

Yangın pompa sistemi periyodik kontrol raporunda ne bulunur?

Periyodik kontrol raporu, sahada yapılan muayene ve testlerin sonucunu kayıt altına alan teknik belgedir.

Güncel Yönetmelik kapsamında raporda işyerine, kontrol tarihine, kontrol metoduna, ilgili standarda veya kullanılan teknik kritere ve yetkili kişinin bilgilerine ilişkin bölümler bulunur. Yetkili kişinin imzasının bulunmadığı raporların geçersiz olduğu da düzenlenmiştir.

Kontrol sonucunda tespit edilen eksikliklerin niteliği de önemlidir. Bakanlık tarafından rapor formatı ve kriterleri yayımlanan ekipmanlarda kusurlar hafif veya ağır kusur olarak sınıflandırılabilir. Ağır kusur tespit edilen ekipmanların, kusurlar giderilmeden çalıştırılamayacağı düzenlenmiştir.

Bu nedenle rapor yalnızca “uygun” veya “uygun değil” sonucundan ibaret değerlendirilmemeli, tespit edilen bulguların teknik karşılığı ve giderilmesi gereken hususlar işletme tarafından takip edilmelidir.

Yangın pompa sistemi kontrolünde işletmelerin sık yaptığı hatalar

Yangın pompa sistemi kontrole hazırlanırken şu noktaların gözden kaçırılması sık karşılaşılan sorunlara yol açabilir:

Projenin bulunmaması: Güncel düzenleme nedeniyle yangın mekanik tesisatı kontrolünde proje aranması, eski veya hiç bulunmayan projelerin önemli bir hazırlık konusu olduğunu gösterir.

Bakım raporunu periyodik kontrol raporu yerine koymak: Servis tarafından yapılan bakım kaydı ile bağımsız periyodik muayene aynı belge değildir.

Sadece pompa motoruna odaklanmak: Pompa istasyonu bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Kumanda panosu, jokey pompa, emiş tesisatı ve diğer bileşenler de sistemin çalışmasında rol oynar.

Proje ile saha arasındaki farklılıkları göz ardı etmek: Pompa kapasitesi, ekipman düzeni veya tesisat bağlantılarında yapılan değişiklikler mevcut projenin güncelliğini etkileyebilir.

İSG-KATİP sürecini son güne bırakmak: Güncel düzenlemeye göre periyodik kontrol hizmeti gerçekleştirilmeden en geç bir gün önce işveren ile yetkili kişi arasında İSG-KATİP üzerinden sözleşme düzenlenip karşılıklı onaylanmalıdır. 

Yangın pompa sistemi periyodik kontrolü için kontrol öncesi kısa liste

Kontrol tarihinden önce işletme tarafında şu maddeler kontrol edilebilir:

• Güncel yangın tesisatı projesi mevcut mu?
• Önceki periyodik kontrol raporu hazır mı?
• Ana, yedek ve jokey pompaların bilgileri mevcut mu?
• Pompa bakım kayıtları bulunuyor mu?
• Sistemde son kontrolden sonra tadilat yapıldı mı?
• Pompa odasına güvenli erişim sağlanabiliyor mu?
• İSG-KATİP sözleşme süreci tamamlandı mı?
• Önceki raporda belirtilen uygunsuzluklar giderildi mi?

Yangın pompa sistemi periyodik kontrolü kim tarafından yapılır?

Güncel İş Ekipmanları Yönetmeliği’ne göre periyodik kontroller, ilgili ekipman veya tesisat için Yönetmelikte belirtilen yetkinliklere sahip kişiler tarafından gerçekleştirilir. Yangın mekanik tesisatı, tesisatlar kapsamında değerlendirilir ve ilgili yetki şartları uygulanır.

Ayrıca 23 Aralık 2025 tarihli düzenlemede, Bakanlıkça yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar ilgili kapsamlarda TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020 standardına göre akredite edilmiş muayene kuruluşlarının ekipman muayene kuruluşu olarak kabul edileceği belirtilmiştir.

Prosafety’nin mevcut yangından korunma sistemleri hizmet sayfasında yangın pompa istasyonu, AB-0577-M akreditasyon kapsamındaki 5.A.3 muayene alanı olarak yer alıyor. Kapsamda ana ve yedek pompalar, jokey pompa, kontrol paneli ve emiş tesisatı belirtiliyor.

Yangından korunma sistemlerinin kapsamını ve kontrol yaklaşımını incelemek isteyen işletmeler, yangından korunma sistemleri periyodik kontrolü hizmet sayfasından ilgili kapsamları inceleyebilir. Ayrıca genel periyodik kontrol ve muayene hizmetleri sayfasında Prosafety’nin diğer ekipman ve tesisat gruplarına ilişkin kapsam bilgileri yer almaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Yangın pompa sistemi periyodik kontrolü nedir?

Yangın pompa sistemi periyodik kontrolü, pompa istasyonunun ilgili proje, mevzuat ve teknik kriterlere uygunluğunun ve güvenli çalışabilirliğinin yetkili kişi tarafından değerlendirilmesidir.

Yangın pompa sistemi yılda bir kez kontrol edilir mi?

Tesisatlar için, ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece periyodik kontrol dönemi yılda birdir. Yangın mekanik tesisatının kontrolünde ilgili mevzuat, standartlar ve sistemin teknik özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

Yangın pompa kontrolünde proje gerekli mi?

Evet. Güncel düzenlemeye göre yangın mekanik tesisatının periyodik kontrolünde tesisat projesi aranır ve tesisatın projesine, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e ve ilgili standartlara uygunluğu değerlendirilir.

Yangın pompasının bakımının yapılması periyodik kontrol yerine geçer mi?

Hayır. Bakım ve periyodik kontrol farklı faaliyetlerdir. Bakım ekipmanın çalışır durumda tutulmasına, periyodik kontrol ise teknik muayene ve uygunluk değerlendirmesine yöneliktir.

Yangın pompa istasyonunda hangi ekipmanlar kontrol edilir?

Sistemin kapsamına göre ana ve yedek pompalar, jokey pompa, kumanda panosu, emiş tesisatı ve ilgili diğer bileşenler değerlendirilir.

Yangın pompa sistemi kontrolünden önce ne hazırlanmalı?

Özellikle güncel yangın tesisatı projesi, önceki kontrol raporu, bakım kayıtları ve sistemde yapılan değişikliklere ilişkin bilgiler hazır bulundurulmalıdır. Ayrıca güncel mevzuat kapsamında İSG-KATİP sözleşme sürecinin de kontrol tarihinden önce tamamlanması gerekir.